Hệ số duy trì MF trong thiết kế chiếu sáng: chọn bao nhiêu cho từng môi trường
- 1. MF đứng ở đâu trong phép tính số đèn
- 2. Bốn thừa số tạo nên hệ số duy trì
- 3. Chọn MF bao nhiêu cho từng môi trường
- 4. Một nhà xưởng, ba con số MF, ba số lượng đèn
- 5. Lắp dư đèn hay lau đèn: tiền nào ít hơn sau 5 năm
- 6. Đọc catalogue để biết LLMF có đáng tin
- 7. Biến MF thành lịch bảo trì có người chịu trách nhiệm
- 8. Bảo hành nên gắn với quang thông, không chỉ với việc đèn còn sáng
Lỗi hay gặp khi tính số đèn là bỏ quên hệ số duy trì, hoặc lấy luôn con số 0,8 quen tay của văn phòng máy lạnh để áp cho một xưởng gỗ, xưởng cơ khí đầy bụi. Hậu quả không hiện ra ngày nghiệm thu, vì đèn mới, mặt kính còn trong và máy đo vẫn báo đủ lux. Nó hiện ra sau 12-24 tháng: công nhân than tối, bộ phận QC soi lỗi khó hơn, đo lại chỉ còn 60-70% mức thiết kế. Lúc đó muốn bù đèn phải thuê xe nâng người, kéo thêm cáp trên kèo, dừng một phần sản xuất, chi phí cao gấp nhiều lần nếu tính đúng từ đầu.
Trả lời nhanh: hệ số duy trì MF là tỉ lệ giữa độ rọi còn lại sau một chu kỳ bảo trì và độ rọi lúc đèn mới lắp. Số đèn cần lắp bằng độ rọi yêu cầu nhân diện tích, chia cho quang thông đèn, hệ số sử dụng và MF. Con số tham khảo: khoảng 0,8 cho nơi sạch có lau định kỳ, 0,7 cho môi trường trung bình, 0,6 hoặc thấp hơn cho xưởng bụi, dầu, hơi ẩm.
MF đứng ở đâu trong phép tính số đèn
Phương pháp quang thông, cách tính nhanh mà hầu hết nhà thầu dùng, có dạng: N = Em x A / (Φ x UF x MF). Trong đó Em là độ rọi duy trì cần đạt (lx), A là diện tích mặt làm việc (m2), Φ là quang thông một bộ đèn (lm), UF là hệ số sử dụng phụ thuộc hình dạng phòng, độ phản xạ trần tường sàn và phân bố cường độ sáng của đèn. MF nằm ở mẫu số, nên MF càng nhỏ thì số đèn càng lớn.
Điểm nhiều người hiểu nhầm là chữ "duy trì". Các bảng độ rọi trong EN 12464-1 và TCVN 7114-1:2008 đều cho độ rọi duy trì, tức là mức thấp nhất mà độ rọi trung bình không được tụt xuống dưới trong suốt vòng đời vận hành, ngay trước lần lau hay thay đèn kế tiếp. Văn phòng ghi 500 lx thì 500 lx là sàn, không phải mức lúc mới lắp. Nếu thiết kế lấy MF 0,8 thì đèn mới phải cho khoảng 500 / 0,8 = 625 lx. Cách quy đổi lumen ra lux trên từng mét vuông được giải thích kỹ trong bài cách tính lux và lumen theo diện tích phòng; ở đây chỉ tập trung vào thừa số MF.
Bỏ MF tương đương với lấy MF bằng 1
Khi bảng tính chỉ có Em, A, Φ và UF, người tính đã ngầm cho rằng đèn không bao giờ suy giảm và không bao giờ bám bụi. Chip LED vẫn suy giảm, và bụi, khói dầu, xác côn trùng trong chụp đèn làm giảm nhanh hơn nhiều. Một bộ đèn chưa từng được lau trong xưởng may có thể mất 20-30% ánh sáng chỉ sau một năm, con số tham khảo dao động mạnh theo kiểu đèn và lượng bụi.
Bốn thừa số tạo nên hệ số duy trì
Theo khuyến cáo CIE 97 về bảo trì hệ chiếu sáng trong nhà, MF là tích của bốn thừa số: MF = LLMF x LSF x LMF x RSMF.
LLMF: quang thông còn lại của nguồn sáng
LLMF là tỉ lệ quang thông của nguồn sáng tại thời điểm cuối chu kỳ so với lúc mới. Với LED, số liệu này suy từ báo cáo đo LM-80 của chip và phép ngoại suy TM-21. Nếu catalogue ghi L80 ở 50.000 giờ, nghĩa là sau 50.000 giờ đèn còn khoảng 80% quang thông. Muốn biết LLMF ở 30.000 giờ, có thể ước lượng xấp xỉ tuyến tính: 1 - 0,2 x 30.000 / 50.000 = 0,88. Đây là cách ước lượng nhanh; đường suy giảm thật thường cong, nên ưu tiên đọc thẳng bảng của hãng nếu có. Ý nghĩa của các ký hiệu L70, L80, B10 có trong bài tuổi thọ đèn LED đọc theo L70, LM-80 và TM-21.
LSF: tỉ lệ đèn còn sáng
LSF tính đến việc một phần bộ đèn tắt hẳn trong chu kỳ. Nếu cam kết thay ngay khi có bộ hỏng, LSF lấy bằng 1. Nếu để đèn hỏng chờ thay theo đợt, ví dụ mỗi quý một lần, thì lấy theo tỉ lệ hỏng dự kiến của hãng, thường trong khoảng 0,97-0,99 với LED có driver tốt.
LMF: bụi bám trên bộ đèn
LMF là thừa số chênh lệch lớn nhất giữa các công trình. Nó phụ thuộc ba thứ: kiểu bộ đèn (hở, có mặt kính, kín IP65), mức bẩn của môi trường và khoảng cách giữa hai lần lau. Cùng một chiếc đèn, lau 6 tháng một lần trong xưởng bụi có thể giữ LMF quanh 0,85, để 3 năm mới lau có thể xuống dưới 0,7.
RSMF: trần tường xỉn màu
RSMF xét đến việc trần và tường bẩn dần làm giảm ánh sáng phản xạ. Với đèn chiếu trực tiếp xuống trong phòng lớn, ảnh hưởng này nhỏ, con số tham khảo khoảng 0,95-0,98. Với đèn hắt trần hay đèn gián tiếp, RSMF giảm rõ hơn.
Chọn MF bao nhiêu cho từng môi trường
Bảng dưới gom các mức MF thường dùng theo loại không gian, giả định đèn LED chất lượng, thay ngay bộ hỏng và có lịch lau như cột cuối. Số liệu là mức tham khảo khi thiết kế, cần chỉnh theo thực tế bụi và lịch bảo trì mà chủ đầu tư cam kết được.
| Môi trường | Ví dụ công trình | MF tham khảo | Chu kỳ lau giả định |
| Rất sạch | Phòng sạch, phòng mổ, phòng server | 0,8-0,85 | 12 tháng |
| Sạch | Văn phòng máy lạnh, ngân hàng, lớp học kín | 0,8 | 12 tháng |
| Trung bình | Siêu thị, kho hàng khô, xưởng lắp ráp điện tử | 0,7-0,75 | 6-12 tháng |
| Bẩn | Xưởng may, cơ khí, nhựa, kho phân bón | 0,6-0,65 | 6 tháng |
| Rất bẩn | Xưởng gỗ, xi măng, đúc, bếp công nghiệp | 0,5-0,55 | 3-6 tháng |
| Ngoài trời | Bãi xe, sân thể thao, đường nội bộ | 0,7-0,8 (đèn kín IP65 trở lên) | 12-24 tháng |

Bảng lựa chọn hệ số duy trì MF theo từng môi trường
Đọc bảng theo hai chiều. Chiều thứ nhất: môi trường càng bẩn thì MF càng thấp. Chiều thứ hai: cùng một môi trường, chủ đầu tư lau đèn dày hơn thì được phép dùng MF cao hơn. Xưởng may lau đèn mỗi quý có thể dùng 0,7 thay vì 0,6, với điều kiện lịch lau nằm trong quy trình bảo trì và có người chịu trách nhiệm. Nếu không chắc chắn về bảo trì, hãy chọn mức thấp của khoảng.
Hai tình huống khiến MF thực thấp hơn bảng
- Đèn treo ngay trên máy phát nhiệt hoặc hơi dầu: lớp dầu bám mặt tản nhiệt làm chip nóng hơn, LLMF thực xấu đi cùng lúc LMF giảm.
- Đèn hở phía trên (chụp nhôm phản quang để hở): bụi rơi vào lòng chụp, lau mặt dưới không hết, độ phản xạ của chụp giảm dần.
Một nhà xưởng, ba con số MF, ba số lượng đèn
Ví dụ minh hoạ: xưởng cơ khí 40 x 25 m = 1.000 m2, trần treo đèn 9 m, cần độ rọi duy trì 300 lx cho khu gia công thô. Dùng đèn highbay 150 W, quang thông 22.500 lm (150 lm/W), hệ số sử dụng UF giả định 0,7 cho phòng rộng tường tối. Đèn đạt L80 ở 50.000 giờ, xưởng chạy 12 giờ mỗi ngày, 300 ngày mỗi năm, tức 3.600 giờ mỗi năm.
| Phương án tính | MF | Phép tính N | Số đèn | Độ rọi lúc mới lắp |
| Bỏ quên MF | 1,0 | 300 x 1.000 / (22.500 x 0,7) | 19,05, làm tròn 20 | 315 lx |
| Lấy MF văn phòng | 0,8 | 300 x 1.000 / (22.500 x 0,7 x 0,8) | 23,8, làm tròn 24 | 378 lx |
| MF đúng cho xưởng bụi | 0,65 | 300 x 1.000 / (22.500 x 0,7 x 0,65) | 29,3, làm tròn 30 | 473 lx |

So sánh số lượng đèn khi sử dụng các hệ số MF khác nhau
Với MF thực của xưởng khoảng 0,65, phương án 20 đèn sẽ tụt còn 315 x 0,65 = 205 lx sau một chu kỳ, thiếu khoảng 32% so với yêu cầu. Phương án 24 đèn còn 378 x 0,65 = 246 lx, vẫn thiếu 18%. Chỉ phương án 30 đèn giữ được trên 300 lx. Chênh lệch giữa phương án thứ nhất và thứ ba là 10 bộ đèn; lắp thiếu rồi bù sau thì tốn thêm xe nâng, cáp, nhân công trên cao và một lưới đèn lộn xộn.
Tự tính MF từ bốn thừa số cho xưởng này
Chu kỳ thiết kế 30.000 giờ, khoảng 8 năm vận hành: LLMF xấp xỉ 0,88. Thay ngay bộ hỏng: LSF = 1. Đèn kín mặt kính, xưởng bụi vừa, lau mỗi năm một lần: LMF giả định 0,80. Đèn chiếu trực tiếp trong xưởng lớn: RSMF 0,95. Nhân lại: 0,88 x 1 x 0,80 x 0,95 = 0,67. Con số này rất gần mức 0,65 trong bảng tra.
Làm lại cho văn phòng máy lạnh: LLMF 0,9, LSF 1, LMF 0,9 với panel kín lau mỗi năm, RSMF 0,97. Kết quả 0,9 x 1 x 0,9 x 0,97 = 0,79, tức là con số 0,8 quen thuộc. Hai phép tính đặt cạnh nhau giải thích vì sao không thể mang MF văn phòng xuống xưởng: chênh nhau 0,79 so với 0,67 là gần 18% số đèn.
| TÍNH SỐ ĐÈN MIỄN PHÍ - Muốn so nhanh số đèn của một phòng khi đổi mức độ rọi hoặc đổi mẫu đèn trước khi chốt hệ số duy trì, anh chị mở app tính số đèn LED theo TCVN 7114 của Hoàng Phát, nhập kích thước phòng, chiều cao trần và loại không gian (phòng ở, văn phòng, lớp học, kho, nhà xưởng); app trả về số bộ đèn gợi ý, sơ đồ bố trí, mặt cắt, phối cảnh 3D và mã đèn kèm giá niêm yết, tab Công nghiệp & Dự án còn ra bảng vật tư dự kiến gửi qua Zalo được. |
Lắp dư đèn hay lau đèn: tiền nào ít hơn sau 5 năm
MF không chỉ là con số trên bản vẽ. Nó là một quyết định kinh tế: hoặc mua thêm đèn để bù bụi, hoặc trả tiền lau để giữ đèn sạch. Bảng dưới so hai cách vận hành cho cùng xưởng 1.000 m2 ở trên. Các con số là ví dụ minh hoạ theo giả định: đèn highbay 150 W giá tham khảo 3,5 triệu đồng mỗi bộ, chi phí lắp mỗi bộ trên cao 500.000 đồng, phí lau gồm thuê xe nâng người giả định 80.000 đồng mỗi bộ mỗi lần, đơn giá điện lấy tạm 2.500 đồng/kWh để tính, anh chị đổi sang đơn giá thật trên hoá đơn của xưởng mình.
| Hạng mục 5 năm | Phương án A: không lau, MF 0,6 | Phương án B: lau 6 tháng/lần, MF 0,75 |
| Số đèn (N tính ra) | 31,7, lắp 32 bộ | 25,4, lắp 26 bộ |
| Tiền đèn và lắp đặt | 32 x 4,0 triệu = 128 triệu | 26 x 4,0 triệu = 104 triệu |
| Điện năng mỗi năm | 32 x 0,15 kW x 3.600 h = 17.280 kWh | 26 x 0,15 kW x 3.600 h = 14.040 kWh |
| Tiền điện 5 năm | 17.280 x 2.500 x 5 = 216 triệu | 14.040 x 2.500 x 5 = 175,5 triệu |
| Tiền lau 5 năm | 0 | 26 x 80.000 x 10 lần = 20,8 triệu |
| Tổng 5 năm | 344 triệu | 300,3 triệu |

So sánh chi phí chiếu sáng nhà xưởng trong 5 năm
Phương án lau đèn rẻ hơn khoảng 43,7 triệu sau 5 năm, chưa kể công suất đặt thấp hơn 900 W làm nhẹ tải cho tủ điện và cáp. Đổi lại, nó chỉ đúng khi lịch lau được thực hiện thật. Nhà máy nào không có đội bảo trì hoặc không muốn dừng máy để đưa xe nâng vào thì phương án A an toàn hơn, dù tốn tiền điện. Điều cần tránh là trường hợp thứ ba: tính theo MF 0,75 của phương án B rồi không bao giờ lau.
Bù độ rọi dư bằng driver giữ quang thông không đổi
Khi chia cho MF, hệ đèn mới lắp luôn sáng dư. Phương án 30 đèn ở trên cho 473 lx ngày đầu so với yêu cầu 300 lx, dư 58%. Một số dòng driver lập trình được, ví dụ trong các bộ đèn công nghiệp có trong bảng giá đèn Philips, có chức năng giữ quang thông không đổi (CLO): driver cho đèn chạy non công suất lúc mới, rồi tăng dần dòng điện theo giờ hoạt động để bù suy giảm của chip. Phần tiết kiệm điện ở nửa đầu vòng đời có thể đáng kể, nhưng chức năng này chỉ bù LLMF, không bù được bụi; LMF vẫn phải giải quyết bằng lau. Trước khi đặt hàng, hỏi rõ driver đã cài CLO sẵn hay cần lập trình.
Đọc catalogue để biết LLMF có đáng tin
Con số LLMF tốt nhất cũng vô nghĩa nếu tuổi thọ in trên hộp là con số bịa. Đèn kém thường ghi "50.000 giờ" chung chung. Đèn chính hãng ghi đầy đủ dạng L80B10 50.000 h tại Ta 25 độ C, có báo cáo LM-80 của chip và bảng ngoại suy TM-21.
Có một mẹo kiểm tra mà người làm nghề hay dùng: TM-21 chỉ cho phép ngoại suy tối đa 6 lần thời gian thử thực tế của LM-80. Báo cáo LM-80 thử 6.000 giờ thì con số L70 công bố hợp lệ tối đa là 36.000 giờ; thử 10.000 giờ thì tối đa 60.000 giờ. Catalogue ghi L70 100.000 giờ mà chỉ đưa được báo cáo LM-80 6.000 giờ là dấu hiệu con số đã bị "kéo dài" quá mức tiêu chuẩn cho phép.
| Thông tin cần có | Hàng có hồ sơ rõ ràng | Dấu hiệu nên nghi ngờ |
| Tuổi thọ | Ghi đủ L, B và giờ, ví dụ L80B10 50.000 h | Chỉ ghi "tuổi thọ 50.000 giờ" |
| Nhiệt độ môi trường | Ghi rõ Ta, ví dụ 25 độ C hoặc 35 độ C | Không ghi điều kiện thử |
| Báo cáo chip | LM-80 đúng mã chip, có số giờ thử | Báo cáo của mã chip khác hoặc không có |
| Ngoại suy | TM-21, không quá 6 lần giờ thử | L70 vượt xa 6 lần giờ thử |
| Đo bộ đèn hoàn chỉnh | Báo cáo LM-79, file IES hoặc EULUMDAT | Chỉ có lumen của chip, không có lumen bộ đèn |
| Chứng từ | Hoá đơn, CO, CQ theo lô, phiếu bảo hành hãng | Chỉ có tờ rơi, không có số lô |
Một đèn rẻ hơn 15% nhưng không có LM-79 thì không ai biết quang thông thật của bộ đèn, nghĩa là phép tính N phía trên đã sai từ thừa số Φ, chưa nói đến MF. Với dự án xưởng, nên yêu cầu nhà cung cấp gửi file trắc quang IES hoặc EULUMDAT trước khi chốt mẫu. Hàng của các hãng có hồ sơ công khai, như nhóm đèn công nghiệp trong bảng giá đèn LED Duhal, thường gửi được các file này theo mã sản phẩm. Khi nhận hàng, so số lô in trên nhãn thân đèn với số lô trên CQ; lô không khớp thì báo cáo LM-79 trong hồ sơ không còn giá trị cho lô đó.
Biến MF thành lịch bảo trì có người chịu trách nhiệm
EN 12464-1 yêu cầu người thiết kế ghi rõ hệ số duy trì đã dùng và lịch bảo trì đi kèm. Ở nhiều công trình, MF chỉ nằm trong file tính toán, không ai bàn giao cho bộ phận vận hành, nên ba năm sau không ai biết đèn cần lau lúc nào. Cách làm đúng là ghi MF và chu kỳ lau vào hồ sơ hoàn công, rồi lập bảng như dưới cho từng khu.
| Khu vực | MF thiết kế | Chu kỳ lau | Việc kèm theo | Ngưỡng báo động |
| Văn phòng nhà máy | 0,8 | 12 tháng | Lau mặt panel, kiểm đèn nháy | Đo dưới 500 lx |
| Kho thành phẩm | 0,7 | 12 tháng | Lau đèn lối đi kệ, thay bộ hỏng | Đo dưới 150 lx |
| Xưởng gia công | 0,65 | 6 tháng | Lau kính và cánh tản nhiệt | Đo dưới 300 lx |
| Khu sơn, khu hàn | 0,55 | 3 tháng | Lau kính, kiểm gioăng, siết nắp | Đo dưới 300 lx |
| Bãi xe, đường nội bộ | 0,75 | 12-24 tháng | Lau kính, phát quang cây che | Đo dưới 10 lx |
Ngưỡng báo động ở cột cuối là độ rọi duy trì yêu cầu của khu đó trong ví dụ, đo tại cùng các điểm cố định mỗi lần. Khi số đo chạm ngưỡng trước kỳ lau, đó là tín hiệu môi trường bẩn hơn giả định, cần rút ngắn chu kỳ. Khi số đo luôn dư xa ngưỡng ngay trước kỳ lau, có thể giãn chu kỳ để tiết kiệm. Sau hai năm ghi sổ, nhà máy có MF thực của chính mình.
Lau đèn sai cách làm MF tụt nhanh hơn
Lỗi hay gặp là thợ dùng xăng thơm, acetone hoặc nước rửa có dung môi để lau cho nhanh sạch dầu. Mặt khuếch tán bằng PC hay PMMA gặp dung môi sẽ bị rạn chân chim và mờ đục vĩnh viễn, mất 10-20% ánh sáng không lấy lại được. Lỗi thứ hai là xịt nước trực tiếp vào đèn đang nóng hoặc vào chỗ cáp vào thân, nước theo dây vào driver. Quy trình an toàn: cắt điện, chờ đèn nguội, lau khô hoặc lau bằng khăn ẩm với nước pha xà phòng trung tính, lau cả cánh tản nhiệt phía trên. Hướng dẫn chi tiết có trong bài vệ sinh và bảo dưỡng đèn LED đúng cách.
Chọn kiểu đèn để giữ MF cao mà không phải lau dày
- Mặt kính phẳng, không gờ, không lỗ thoát khí phía trên: bụi trượt bớt, lau một lượt là sạch.
- Cấp bảo vệ IP65 trở lên cho xưởng bụi và ẩm, để bụi mịn không lọt vào giữa chip và kính, chỗ không thể lau tới.
- Cánh tản nhiệt thưa, hướng dọc, ít mặt phẳng nằm ngang giữ bụi. Dòng đèn LED nhà xưởng highbay dạng UFO kín thường dễ lau hơn kiểu chụp nhôm hở.
Bảo hành nên gắn với quang thông, không chỉ với việc đèn còn sáng
Phiếu bảo hành thông thường chỉ cam kết đổi khi đèn tắt hẳn hoặc nhấp nháy. Đèn còn sáng nhưng chỉ còn 65% quang thông sau 2 năm vẫn "chưa hỏng" theo nghĩa đó, trong khi hệ đèn đã thủng mức MF thiết kế. Với dự án lớn, nên đàm phán thêm điều kiện về quang thông: trong thời hạn bảo hành, quang thông đo tại hiện trường sau khi lau sạch không thấp hơn mức hãng công bố ở số giờ tương ứng, sai số đo được hai bên thống nhất trước.
Điều kiện bảo hành hợp lý gồm: thời hạn theo phiếu của từng hãng, ghi rõ số giờ hoạt động mỗi ngày tối đa được chấp nhận, nhiệt độ môi trường tối đa, điện áp làm việc và yêu cầu có thiết bị chống sét lan truyền nếu là đèn ngoài trời. Hoàng Phát giao đèn có hoá đơn và chứng từ hãng cấp theo lô, bảo hành theo phiếu của từng hãng; khi tư vấn dự án, phần MF và lịch bảo trì nên được thống nhất ngay từ lúc báo giá để hai bên cùng hiểu con số độ rọi nghiệm thu là mức ban đầu hay mức duy trì.
Trước khi ký đơn mua đèn cho bất kỳ công trình nào, hãy hỏi người tính toán đúng một câu: hệ số duy trì đang dùng là bao nhiêu và ai sẽ lau đèn theo chu kỳ nào. Nếu câu trả lời là "không có" hoặc "0,8 cho tất cả", hãy bắt tính lại. Xưởng bụi thì lấy 0,6-0,65, chấp nhận thêm vài bộ đèn ngay từ đầu, rồi dùng driver giữ quang thông không đổi hoặc điều khiển dimming để không phí điện trong những năm đèn còn mới. Rẻ nhất là tính đủ một lần, không phải leo lên kèo lần thứ hai.
| BÁO GIÁ NHANH 24/7 - Cần tính lại số đèn cho xưởng hay văn phòng với hệ số duy trì đúng môi trường, anh chị gửi kích thước, chiều cao treo và mức bụi cho Hoàng Phát Lighting để được tính và báo giá đèn chính hãng. |
Câu hỏi thường gặp về Hệ số duy trì MF trong thiết kế chiếu sáng: chọn bao nhiêu cho từng môi trường
Hệ số duy trì trong chiếu sáng là gì?
Hệ số duy trì là tỉ lệ giữa độ rọi trung bình còn lại ngay trước lần bảo trì kế tiếp và độ rọi lúc hệ đèn mới lắp. Nó gộp suy giảm quang thông của chip, tỉ lệ đèn hỏng, bụi bám trên đèn và trần tường xỉn màu. MF 0,8 nghĩa là sau một chu kỳ hệ đèn chỉ còn 80% độ sáng ban đầu.
Văn phòng nên lấy hệ số duy trì bao nhiêu?
Văn phòng máy lạnh, đèn panel kín, có lau định kỳ mỗi năm thường lấy khoảng 0,8. Phép tính từng thừa số cho kết quả gần như vậy: 0,9 x 1 x 0,9 x 0,97 xấp xỉ 0,79. Văn phòng trong khuôn viên nhà xưởng, gần cửa mở ra khu sản xuất, nên hạ xuống 0,7-0,75 vì bụi theo người và gió vào.
Không lau đèn LED thì sau bao lâu giảm sáng rõ?
Tuỳ môi trường và kiểu đèn. Văn phòng sạch có thể vài năm mới thấy khác biệt, còn xưởng may, xưởng gỗ hay khu gần máy có hơi dầu có thể mất 20-30% ánh sáng chỉ sau khoảng một năm, đây là con số tham khảo. Cách biết chắc là đo độ rọi tại vài điểm cố định trước và sau khi lau, ghi lại để so.
Đèn mới lắp sáng hơn yêu cầu nhiều có phải tính sai không?
Không hẳn. Vì chia cho hệ số duy trì, hệ đèn mới luôn sáng dư hơn mức yêu cầu, ví dụ yêu cầu 300 lx với MF 0,65 thì ngày đầu khoảng 460 lx. Phần dư này để bù suy giảm về sau. Nếu thấy chói hoặc phí điện, dùng driver có chức năng giữ quang thông không đổi hoặc điều khiển dimming thay vì bớt đèn.
Tuổi thọ 50.000 giờ ghi trên hộp đèn có dùng để tính MF được không?
Chỉ dùng được khi con số ghi rõ L và B, ví dụ L80B10 50.000 giờ, kèm nhiệt độ môi trường thử. Con số 50.000 giờ đứng một mình không cho biết đèn còn bao nhiêu phần trăm quang thông. Nên yêu cầu báo cáo LM-80 của chip và bảng ngoại suy TM-21, và kiểm tra con số ngoại suy không vượt quá 6 lần số giờ thử.
Lau đèn LED bằng cồn hoặc xăng thơm được không?
Không nên dùng xăng thơm, acetone hay chất tẩy có dung môi, vì mặt khuếch tán bằng nhựa PC hoặc PMMA dễ bị rạn và mờ đục vĩnh viễn. Cắt điện, chờ đèn nguội rồi lau bằng khăn mềm ẩm với nước pha xà phòng trung tính, lau khô lại. Với mặt kính cường lực có thể dùng cồn loãng nếu hãng cho phép trong hướng dẫn.














