Cách Chọn Đèn Đường LED Theo Chiều Cao Cột Và Khoảng Cách?

Trả lời nhanh: Chọn đèn đường LED theo chiều cao cột trước, rồi mới tới công suất. Cột 6 m thường đi với đèn 30 đến 60W, cột 8 m với 60 đến 100W, cột 10 m với 100 đến 150W, cột 12 m với 150 đến 250W. Khoảng cách giữa hai cột khoảng 3 đến 4 lần chiều cao cột. Đèn phải đạt IP66 trở lên, và với tuyến dài nên có chống sét lan truyền.

Trong hơn 10 năm cấp đèn cho đường nội bộ khu công nghiệp, khu dân cư và bãi xe, chúng tôi gặp nhiều tuyến đường lắp đèn công suất lớn mà vẫn tối: cột thấp, khoảng cột quá xa, đèn chỉnh sai góc. Đèn đường là hệ thống, không phải từng cái đèn. Bài này đi qua các con số cần chốt trước khi đặt hàng.

Chọn công suất theo chiều cao cột

Chiều cao cột quyết định vệt sáng trải rộng bao nhiêu trên mặt đường. Đèn công suất lớn đặt trên cột thấp làm chân cột sáng gắt và giữa hai cột tối. Đèn nhỏ trên cột cao thì sáng đều nhưng mờ.

Chọn công suất đèn đường led theo chiều cao cột

Đây là khoảng chúng tôi gặp nhiều nhất khi khảo sát, dùng để ước lượng ban đầu. Khoảng cách cột trong bảng lấy theo 3 đến 4 lần chiều cao cột. Muốn mặt đường đều hơn thì dùng gần 3 lần, chấp nhận thêm cột. Dùng 4 lần thì tiết kiệm cột nhưng giữa hai cột dễ có khoảng tối.

Đường nội bộ nhà máy khác đường dân cư ở đâu

Đường trong khu nhà máy có xe nâng, xe container quay đầu và công nhân đi bộ cùng lúc, thường vào giờ giao ca lúc trời tối. Ở đây nên dùng cột 8 đến 10 m, khoảng cột gần 3 lần chiều cao cột để không có khoảng tối, và tăng đèn tại bãi quay đầu xe, cổng bảo vệ, khu cân xe. Đèn đặt gần mái nhà xưởng cần tránh chiếu thẳng vào cửa nhà xưởng, vì công nhân đi từ trong ra sẽ bị lóa đúng lúc bước xuống đường có xe chạy. Với khu bãi rộng không có lề đường rõ ràng, đèn pha trên cột cao thường hợp hơn đèn đường, phần này xem bài cách chọn và lắp đèn pha LED ngoài trời.

Bố trí cột theo bề rộng đường

Cách bố trí cột đèn đường led theo bề rộng đường

Đường rộng 7 m với cột 8 m thì một bên là đủ. Đường rộng 12 m mà vẫn đặt cột một bên, phía bên kia sẽ tối dù tăng công suất. Đổi sang so le thì cùng tổng số đèn mà sáng đều hơn rõ.

Tính độ sáng mặt đường giữa hai cột

Với đường lắp một bên, một đèn lo phần mặt đường dài bằng khoảng cột, rộng bằng bề rộng đường. Độ rọi trung bình (lux) = quang thông đèn x 0,4 / (khoảng cột x bề rộng đường). Hệ số 0,4 trừ phần sáng rơi ra lề, vỉa hè và phần suy giảm theo thời gian.

Ví dụ: đường rộng 7 m, cột 8 m cách nhau 30 m, đèn 100W loại 100 lm/W (10.000 lm). Độ rọi trung bình = 10.000 x 0,4 / (30 x 7) = 19 lux. Cùng tuyến đó dùng đèn 60W thì còn khoảng 11 lux.

Đây là mức thường dùng để lên dự toán. Đường có nhiều xe tải ra vào ban đêm nên đi theo mức cao. Nút giao, cổng ra vào, vạch qua đường nên tăng thêm một đèn hoặc dùng đèn công suất lớn hơn ngay tại điểm đó.

Góc nghiêng tay đèn và hướng chiếu

Tay đèn thường nghiêng 5 đến 15 độ để vệt sáng vươn ra giữa đường. Nghiêng nhiều hơn thì sáng xa hơn nhưng bắt đầu chói mắt người lái xe đi ngược chiều. Cột đặt sát mép đường thì tay đèn ngắn; cột lùi vào vỉa hè thì cần tay dài hơn để đầu đèn ra tới mép đường. Lắp xong nên kiểm tra ban đêm từ xe chạy hai chiều: thấy bóng đèn lóa trực tiếp từ xa là đèn đang ngửa quá.

Chip, bộ nguồn và chống sét

Đèn đường chạy 11 đến 12 giờ mỗi đêm, quanh năm, trên cột cao phải thuê xe nâng mới thay được. Vì vậy bộ nguồn và khả năng chịu sét quan trọng hơn ở hầu hết loại đèn khác. Dòng đèn đường LED Hodiled có các cấu hình linh kiện khác nhau trên cùng kiểu vỏ:

Tuyến đèn đường dài là một sợi dây ăng-ten nằm ngoài trời. Sét đánh gần cũng tạo xung điện chạy dọc tuyến và làm chết bộ nguồn hàng loạt. Tủ điện đầu tuyến nên có thiết bị chống sét lan truyền, và hỏi rõ bộ nguồn của đèn chịu được xung bao nhiêu. Một đêm sét làm hỏng cả chục đèn trên cột 10 m thì tiền thuê xe nâng còn lớn hơn tiền chênh lệch chọn nguồn tốt.

Bản dimmer có lợi gì

Các mã đuôi DIM giảm được công suất. Cách dùng phổ biến là chạy đủ sáng đầu hôm, sau nửa đêm khi đường vắng thì giảm công suất. Tuyến 50 đèn 100W giảm còn một nửa trong 6 giờ cuối đêm sẽ bớt 50 x 50W x 6 giờ = 15 kWh mỗi đêm, khoảng 5.475 kWh mỗi năm. Cần tủ điều khiển hoặc bộ hẹn giờ tương thích với bản dimmer.

Lắp đặt và bảo trì

Đèn đạt IP66 hoặc IP67 chịu được mưa tạt, nhưng chỗ yếu vẫn là đầu dây trong cột và hộp đấu nối ở chân cột. Hộp đấu nối phải đặt cao hơn mặt đất, có nắp kín và gioăng. Mỗi cột cần nối đất, và dây tiếp địa của đèn phải được nối vào. Tủ điện đầu tuyến nên có aptomat chống rò và bộ hẹn giờ hoặc cảm biến quang để đèn không sáng ban ngày.

Lịch bảo trì đơn giản nhất là mỗi năm một lần lau mặt kính và kiểm tra ốc tay đèn sau mùa mưa bão. Mặt kính bám bụi đường có thể làm giảm đáng kể lượng sáng xuống mặt đường mà không ai để ý, vì đèn vẫn sáng.

Nghiệm thu tuyến đèn bằng máy đo lux

Lắp xong mà chỉ nhìn bằng mắt thì rất khó cãi nhau với nhà thầu. Máy đo lux cầm tay rẻ hơn nhiều so với một tuyến đèn, và đo đúng cách mất chừng nửa tiếng cho một đoạn đường. Đo ban đêm, khi không có đèn xe và ánh sáng từ nhà hai bên chiếu vào.

Bước 5 quan trọng hơn bước 4. Tuyến đường có số trung bình đẹp nhưng điểm tối nhất chỉ bằng một phần năm trung bình sẽ trông như những vũng sáng nối nhau, người đi xe máy rất khó nhìn ổ gà ở chỗ tối. Khi số này thấp, cách sửa thường là giảm khoảng cột hoặc chỉnh lại góc tay đèn, không phải tăng công suất.

Đo độ rọi lux nghiệm thu hệ thống đèn đường led

Màu ánh sáng và chỉ số hoàn màu cho đường

Đèn đường LED phổ biến ở ba màu 3000K, 4000K và 6000K. Trên đường có xe chạy, mắt người cần thấy rõ vật cản và người đi bộ hơn là thấy đúng màu, nên CRI 70 đến 80 là đủ cho hầu hết tuyến. Màu 4000K đang được dùng nhiều nhất vì cân bằng giữa độ rõ và cảm giác dễ chịu cho nhà dân hai bên. Tuyến đi qua khu dân cư sát mặt đường nên tránh 6000K ở công suất lớn, vì ánh sáng trắng gắt hắt vào cửa sổ là lý do người dân phàn nàn nhiều nhất.

Một chi tiết người làm lâu mới để ý: khi thay đèn hỏng lẻ tẻ trên một tuyến cũ, hãy giữ đúng màu và đúng hãng của đèn đang có. Một cột trắng lạnh giữa dãy cột vàng nhìn từ xa như đèn hỏng, và người dân sẽ gọi điện báo hỏng thật.

Chi phí thật của một tuyến đèn đường trong 5 năm

Lấy một tuyến 20 đèn 100W, bật 12 giờ mỗi đêm: mỗi năm tuyến dùng 20 x 100W x 12 giờ x 365 ngày = 8.760 kWh. Bảng dưới là ví dụ minh hoạ, dùng giá điện giả định 2.500 đồng/kWh và hai mức giá đèn giả định, không phải báo giá.

Tiền điện chiếm phần lớn chi phí, nên chọn đúng công suất và dùng bản dimmer khi được có tác dụng nhiều nhất. Phần còn lại, chỉ cần một nửa số đèn rẻ hỏng trong 5 năm là tuyến rẻ đã đắt hơn, chưa kể những đêm đường tối chờ thay. Giá từng hãng anh chị đối chiếu ở bảng giá đèn LED Rạng Đông.

Nhận biết đèn đường kém chất lượng

Đèn 100W chạy đúng công suất ăn khoảng 0,45A ở 220V. Ốc sắt mạ ngoài trời sẽ rỉ sau một hai mùa mưa và kẹt lúc cần mở đèn ra sửa, nên ốc thép không gỉ là chi tiết nhỏ nhưng nói nhiều về cách nhà sản xuất làm đèn.

Bảo hành đèn đường

Đèn đường thường bảo hành 2 đến 3 năm. Hỏi rõ bảo hành có gồm bộ nguồn và hỏng do sét không, vì đây là hai lý do hỏng phổ biến nhất. Hỏi thêm khi hỏng thì ai chịu chi phí tháo lắp trên cột. Giữ hóa đơn, phiếu bảo hành và ghi lại vị trí cột của từng đèn.

Đèn đường năng lượng mặt trời là chủ đề riêng, chúng tôi viết trong bài đèn đường năng lượng mặt trời cho nông thôn. Các mẫu dùng điện lưới xem tại danh mục đèn đường LED.

Câu hỏi thường gặp về đèn đường LED

Cột đèn 8 m dùng đèn đường bao nhiêu W?

Thường 60 đến 100W, cột cách nhau 24 đến 32 m. Đường rộng, nhiều xe tải thì lấy 100W. Đường nội bộ khu dân cư thì 60W là đủ.

Khoảng cách giữa hai cột đèn đường bao nhiêu là hợp lý?

Khoảng 3 đến 4 lần chiều cao cột. Cột 10 m thì cách nhau 30 đến 40 m. Xa hơn mức này giữa hai cột sẽ có khoảng tối dù dùng đèn công suất lớn.

Đèn đường LED 100W chiếu sáng được bao nhiêu mét đường?

Với cột 8 đến 10 m, một đèn 100W loại 10.000 lm lo được khoảng 30 m đường rộng 7 m ở mức gần 20 lux. Đường rộng hơn thì khoảng đó ngắn lại.

Đèn đường nên chọn IP66 hay IP67?

Cả hai đều chịu mưa bão tạt. IP67 chịu thêm ngập nước tạm thời, hợp với nơi hay có mưa lớn kéo dài. Chỗ hay hỏng thường là hộp đấu nối ở chân cột, không phải thân đèn.

Vì sao đèn đường hay chết hàng loạt sau mưa giông?

Thường do xung sét lan truyền dọc tuyến dây làm hỏng bộ nguồn. Cách phòng là lắp chống sét lan truyền ở tủ điện đầu tuyến, nối đất từng cột và chọn bộ nguồn chịu xung tốt.

Đèn đường dimmer tiết kiệm được bao nhiêu điện?

Tuyến 50 đèn 100W giảm còn 50% trong 6 giờ cuối đêm bớt được khoảng 15 kWh mỗi đêm, tức khoảng 5.475 kWh mỗi năm. Cần tủ điều khiển tương thích.

Đèn đường nên dùng ánh sáng trắng hay vàng?

Phần lớn đường đô thị và khu công nghiệp dùng 4000K đến 6000K cho cảm giác rõ. Ánh sáng 3000K dịu hơn, hợp đường trong khu nghỉ dưỡng, công viên.