Hệ số công suất PF và sóng hài THD của đèn LED: ảnh hưởng gì tới nhà máy
- 1. PF và THD nói bằng ngôn ngữ của tủ điện
- 2. Công tơ đếm gì và PF thấp tốn tiền ở đâu
- 3. Sóng hài bậc 3 và dây trung tính nóng
- 4. Tiêu chuẩn IEC 61000-3-2 Class C cho thiết bị chiếu sáng
- 5. Đọc thông số driver và datasheet đúng cách
- 6. Đo PF và THD ngay tại nhà máy
- 7. Chi phí 10 năm của một xưởng may 1.000 bóng tuýp
- 8. Điều khoản bảo hành nên ghi vào hợp đồng
"Anh ơi, hệ số công suất đèn LED ghi 0,5 với 0,95 thì công tơ nhà máy có đếm khác nhau không?" là câu trưởng phòng kỹ thuật nhà xưởng hay hỏi khi đang so hai báo giá đèn chênh nhau gần 30%. Câu trả lời ngắn là công tơ đếm gần như như nhau. Câu trả lời đầy đủ là dây pha, dây trung tính, tủ bù và máy biến áp của xưởng thì cảm nhận rất khác, và hoá đơn sửa chữa sẽ đến sau vài năm chứ không đến ngay tháng sau.
Trả lời nhanh: Công tơ tính tiền theo kWh, nên đèn PF thấp không làm tiền điện tăng trực tiếp nhiều. Cái đắt là dòng điện: đèn 150 W ở PF 0,5 kéo 1,36 A, ở PF 0,95 chỉ 0,72 A. Tổn hao trên dây tăng theo bình phương dòng, hài bậc 3 dồn vào dây trung tính và hại tụ bù. Nhà xưởng nên chọn driver PF từ 0,9, THD từ 20% trở xuống, đạt IEC 61000-3-2 Class C.
PF và THD nói bằng ngôn ngữ của tủ điện
Đèn LED không chạy trực tiếp bằng điện xoay chiều 220 V. Bộ nguồn (driver) chỉnh lưu điện lưới thành dòng một chiều cho chip. Cách driver "hút" dòng từ lưới quyết định PF và THD. Driver rẻ chỉ có cầu diode và một tụ lọc lớn: tụ chỉ nạp ở đỉnh sóng điện áp, nên dòng điện là những xung nhọn ngắn thay vì một hình sin trơn. Driver có mạch hiệu chỉnh hệ số công suất chủ động (PFC) ép dòng điện đi theo đúng hình sin của điện áp.
Hệ số công suất gồm hai phần
PF là tỷ số giữa công suất tác dụng (W, phần biến thành ánh sáng và nhiệt) và công suất biểu kiến (VA, tích điện áp và dòng điện hiệu dụng). Với tải điện tử, PF = cosφ x hệ số méo. Cosφ là độ lệch pha giữa dòng và áp ở tần số 50 Hz, thứ mà thợ điện quen gọi. Hệ số méo bằng 1 / căn(1 + THD bình phương), phản ánh việc dòng điện bị biến dạng. Một driver có cosφ 0,98 nhưng THD 100% vẫn chỉ đạt PF khoảng 0,98 x 0,707 = 0,69.
THD là độ méo của dòng điện
THD (Total Harmonic Distortion) của dòng điện, viết THDi, đo tổng các thành phần hài bậc 3 (150 Hz), bậc 5 (250 Hz), bậc 7 (350 Hz)... so với thành phần cơ bản 50 Hz. THDi 10% là dòng gần như hình sin. THDi 100-150% là dòng dạng xung nhọn điển hình của bóng bulb và tuýp giá rẻ.
| THDi của driver | Hệ số méo | PF khi cosφ = 0,98 | Loại driver thường gặp |
| 10% | 0,995 | 0,975 | PFC chủ động, đèn công nghiệp tốt |
| 20% | 0,981 | 0,961 | PFC chủ động, phổ thông |
| 50% | 0,894 | 0,876 | PFC thụ động (valley fill) |
| 100% | 0,707 | 0,693 | Cầu diode và tụ lọc, không PFC |
| 150% | 0,555 | 0,544 | Bulb, tuýp giá rẻ, mạch tụ hạ áp |
Bảng cho thấy một điều hay bị hiểu sai: người bán nói "cosφ đèn này 0,98" không có nghĩa PF là 0,98. Ở đèn LED, phần méo thường kéo PF xuống nhiều hơn phần lệch pha. Khi xem báo giá, hãy hỏi cả hai con số PF và THD đo ở tải định mức; người bán chỉ đưa được một con số thì xem như chưa có thông tin.
Công tơ đếm gì và PF thấp tốn tiền ở đâu
Điện năng gần như không đổi, dòng điện thì đổi
Công tơ tính tiền theo kWh, tức công suất tác dụng nhân thời gian. Một bộ highbay 150 W tiêu thụ 150 W dù PF là 0,5 hay 0,95. Với khách hàng sản xuất có hợp đồng mua bán công suất phản kháng, công tơ còn ghi kvarh; tuỳ cách đo của công tơ, phần PF thấp do méo dạng thường không hiện lên đầy đủ như công suất phản kháng. Vì vậy chủ xưởng đổi sang đèn rẻ PF thấp ít khi thấy hoá đơn tăng ngay, và đây là lý do vấn đề bị bỏ qua.
Thứ thay đổi là dòng điện, theo công thức I = P / (U x PF). Dòng lớn hơn thì tổn hao trên cáp tăng theo bình phương (I bình phương nhân R), cáp và cầu đấu nóng hơn, sụt áp cuối tuyến lớn hơn. Phần tổn hao này là điện năng thật, đi qua công tơ và tính tiền, chỉ là nó nằm trên dây chứ không nằm ở đèn.

So sánh hệ số công suất PF 0,5 và PF 0,95 của đèn LED 150W ảnh hưởng đến dòng điện và tổn hao
Ví dụ 300 bộ highbay 150 W chia ba pha
Xưởng có 300 bộ highbay 150 W, tổng 45 kW, chia đều 100 bộ mỗi pha, điện áp pha 220 V. Bảng dưới tính dòng mỗi bộ, dòng mỗi pha và tổn hao trên dây so với mốc PF 0,95.
| PF của đèn | Dòng 1 bộ 150 W | Dòng mỗi pha (100 bộ) | Tổn hao trên dây so với PF 0,95 |
| 0,95 | 0,72 A | 71,8 A | 1,00 lần |
| 0,90 | 0,76 A | 75,8 A | 1,11 lần |
| 0,70 | 0,97 A | 97,4 A | 1,84 lần |
| 0,60 | 1,14 A | 113,6 A | 2,51 lần |
| 0,50 | 1,36 A | 136,4 A | 3,61 lần |
Từ PF 0,95 xuống 0,9, dòng chỉ tăng 5% và tổn hao tăng 11%, chấp nhận được. Từ 0,95 xuống 0,5, dòng gần gấp đôi và tổn hao gấp 3,6 lần: cáp 25 mm2 đang đủ cho 72 A sẽ quá tải ở 136 A. Ngưỡng PF 0,9 vì thế là ranh giới thực tế cho đèn nhà xưởng; dưới 0,9 bắt đầu phải tính lại cáp. Khi chọn đèn mới cho xưởng đang có, hãy lấy tiết diện cáp hiện hữu chia ngược ra số bộ tối đa mỗi nhánh theo PF thật của đèn, không theo PF 1.
| TÍNH SỐ ĐÈN MIỄN PHÍ - Trước khi tính dòng từng pha, anh chị cần biết tổng số bộ và tổng công suất: nhập kích thước xưởng, cao độ treo, bước kèo và độ rọi vào công cụ tính đèn LED nhà xưởng có bảng vật tư, app trả về số đèn, sơ đồ bố trí, mã gợi ý kèm giá niêm yết và bảng vật tư dự kiến (đèn, cáp, tủ) để lấy tổng watt chia ba pha theo bảng trên. |
Sóng hài bậc 3 và dây trung tính nóng
Vì sao dây trung tính có thể lớn hơn dây pha
Trong hệ ba pha bốn dây cân bằng, dòng 50 Hz của ba pha lệch nhau 120 độ và triệt tiêu ở dây trung tính. Hài bậc 3 thì không: ba thành phần 150 Hz của ba pha trùng pha nhau và cộng dồn vào trung tính. Với đèn driver không PFC, hài bậc 3 có thể bằng 70-90% thành phần cơ bản, và dòng trung tính đo được thường 1,5-1,7 lần dòng pha, giới hạn lý thuyết khoảng 1,73 lần. Tủ chiếu sáng thiết kế dây trung tính cùng cỡ hoặc nhỏ hơn dây pha, vì người thiết kế giả định tải cân bằng thì trung tính gần như bằng 0.
Dấu hiệu nhận biết ở tủ: thanh trung tính hoặc đầu cos dây N đổi màu, vỏ dây N chai cứng trước dây pha, đo dòng N bằng ampe kìm thấy lớn hơn dòng pha trong khi ba pha đã chia đều. Lỗi xử lý hay gặp là thợ siết lại đầu cos rồi thôi; vài tháng sau đầu cos lại cháy, vì nguyên nhân nằm ở loại đèn, không nằm ở mối nối. Với driver THD 10-15%, dòng trung tính chỉ còn khoảng 20-40% dòng pha.

Sóng hài THD từ đèn LED gây nóng dây trung tính và ảnh hưởng đến tụ bù trong tủ điện nhà máy
Tụ bù và hiện tượng cộng hưởng
Tủ bù công suất phản kháng của nhà máy cùng với cảm kháng máy biến áp tạo thành một mạch cộng hưởng song song. Tần số cộng hưởng xấp xỉ 50 Hz x căn(S ngắn mạch / Q tụ bù). Ví dụ máy biến áp 1.000 kVA, điện áp ngắn mạch 6%, công suất ngắn mạch khoảng 16,7 MVA, tụ bù 400 kvar: tần số cộng hưởng khoảng 50 x căn(16.700 / 400) = 323 Hz, nằm giữa hài bậc 5 và bậc 7. Dòng hài từ hàng nghìn driver rơi vào vùng này sẽ được khuếch đại, tụ phồng, cầu chì tụ đứt liên tục, bộ điều khiển tụ bù đóng cắt loạn.
Cách xử lý chuẩn là lắp cuộn kháng nối tiếp tụ (tụ bù có kháng), phổ biến loại 7% đẩy tần số cộng hưởng về khoảng 189 Hz, dưới hài bậc 5; khi tải có nhiều hài bậc 3, đơn vị làm tủ bù thường chọn kháng 14% (khoảng 134 Hz). Một tình huống ít người để ý: ban đêm máy móc nghỉ, chỉ còn đèn chạy, nếu đèn dùng mạch tụ hạ áp có tính dung, xưởng có thể rơi vào trạng thái quá bù. Đây là hạng mục của tủ điện tổng, nhưng gốc rễ nằm ở việc chọn đèn.
Tiêu chuẩn IEC 61000-3-2 Class C cho thiết bị chiếu sáng
IEC 61000-3-2 quy định giới hạn dòng hài cho thiết bị có dòng vào đến 16 A mỗi pha. Thiết bị chiếu sáng thuộc nhóm Class C. Với đèn công suất trên 25 W, giới hạn tính theo phần trăm dòng cơ bản như bảng dưới (λ là hệ số công suất của đèn).
| Bậc hài | Tần số | Giới hạn Class C (trên 25 W) |
| 2 | 100 Hz | 2% |
| 3 | 150 Hz | 30 x λ % (khoảng 28% khi PF 0,95) |
| 5 | 250 Hz | 10% |
| 7 | 350 Hz | 7% |
| 9 | 450 Hz | 5% |
| 11 đến 39 (bậc lẻ) | 550-1.950 Hz | 3% |
Muốn đạt các mức này ở đèn trên 25 W, driver gần như bắt buộc có PFC chủ động. Đó là lý do highbay, đèn đường, đèn pha công suất lớn có chứng nhận phù hợp thường có PF từ 0,95. Với đèn từ 25 W trở xuống, tiêu chuẩn cho phép các phương án nới hơn nhiều; một trong số đó cho hài bậc 3 tới 86% và bậc 5 tới 61%. Nghĩa là một bóng tuýp 18 W hay bulb 9 W PF 0,5 vẫn có thể hợp chuẩn.
Ở nhà dân với 20 bóng, chuyện đó không đáng kể. Ở xưởng may có 1.000 bóng tuýp 18 W, tổng 18 kW, dòng tổng ở PF 0,5 là khoảng 164 A, so với 86 A ở PF 0,95: tác động lên tủ điện lại tương đương một tải công nghiệp lớn. Vì vậy với nhà máy, đừng dừng ở câu "đạt chuẩn"; hãy ghi PF tối thiểu 0,9 vào yêu cầu kỹ thuật cho cả bóng tuýp và đèn panel, khi chọn trong danh mục bóng đèn tuýp LED cho nhà xưởng thì lọc theo dòng có PF cao. Ở cấp hệ thống, IEEE 519-2014 khuyến nghị THD điện áp tại điểm đấu nối hạ áp (dưới 1 kV) không quá 8%, từng bậc không quá 5%.
Đọc thông số driver và datasheet đúng cách
PF đo ở tải nào, điện áp nào
Con số "PF lớn hơn 0,95" trên nhãn hầu như luôn đo ở 100% tải và 220-230 V. Khi giảm độ sáng xuống 50%, nhiều driver tụt PF về khoảng 0,85-0,9 và THD tăng lên trên 20%. Datasheet driver tốt có biểu đồ PF và THD theo phần trăm tải; nếu xưởng dự định dùng dimming 1-10 V hay DALI, xem đúng đường cong ở mức tải sẽ chạy nhiều nhất. Phần giải thích cấu tạo PFC và tụ lọc có trong bài cách nhận biết driver bộ nguồn đèn LED loại tốt.
Dòng khởi động và số đèn trên một nhánh
Driver có PFC và tụ lọc đầu vào tạo dòng khởi động đỉnh vài chục ampe trong vài trăm micro giây khi bật. Ba mươi bộ trên một nhánh bật cùng lúc là đủ làm thiết bị đóng cắt nhảy dù dòng chạy bình thường chỉ khoảng 22 A. Datasheet driver tử tế ghi dòng khởi động và số driver tối đa trên mỗi loại thiết bị bảo vệ; đây là điểm thợ hay bỏ qua rồi nghĩ đèn lỗi. So sánh các dòng driver phổ biến có trong bài nguồn driver đèn LED loại nào tốt và cách chọn.
| Điểm kiểm | Driver đạt cho nhà xưởng | Dấu hiệu cần cảnh giác |
| PF ở tải định mức | Từ 0,95, có đồ thị theo % tải | Chỉ ghi "PF cao", không có số |
| THDi | Từ 15-20% trở xuống, ghi rõ điều kiện đo | Không công bố THD |
| Tiêu chuẩn hài | Ghi phù hợp IEC 61000-3-2 Class C | Chỉ ghi chung "đạt chuẩn châu Âu" |
| Dòng khởi động | Có số A và thời gian micro giây | Không có thông tin |
| Nhãn driver | Tên nhà sản xuất, model, dải điện áp, Ta | Nhãn dán đè, model không tra được |
| Đo thử mẫu | PF đo được lệch nhãn không quá 0,05 | Đo ra 0,6 trong khi nhãn ghi 0,95 |

Cách chọn driver đèn LED nhà xưởng có hệ số công suất PF từ 0,9 và sóng hài THDi không quá 20%
Khi so đèn của các hãng lớn, mở datasheet từng mã và tìm đúng dòng power factor, THD, inrush current; ví dụ với đèn công nghiệp trong bảng giá đèn LED Philips hay bóng tuýp, panel trong bảng giá đèn LED Điện Quang, mỗi mã có thông số riêng, không suy từ mã khác cùng hãng. Hàng chính hãng có hoá đơn ghi đúng mã, CO, CQ theo lô và datasheet tra được trên trang của hãng; báo giá chỉ có tên chung chung "đèn LED 150 W" thì không thể đối chiếu các con số trên.
Đo PF và THD ngay tại nhà máy
Không cần phòng thí nghiệm để biết đèn có đúng nhãn. Ba mức dụng cụ, từ rẻ đến đắt:
- Đồng hồ đo công suất cắm ổ (loại vài trăm nghìn đồng): cắm đèn mẫu qua đồng hồ, đọc W, A, PF sau 15 phút chạy. Đủ để loại hàng PF ghi sai.
- Ampe kìm True RMS có chức năng đo hài: đo dòng ba pha và dòng trung tính ở tủ chiếu sáng. Ampe kìm thường loại đáp ứng trung bình có thể đọc sai hàng chục phần trăm với dòng méo dạng, nên đừng kết luận từ loại này.
- Máy phân tích chất lượng điện năng: ghi THDi, THDu, từng bậc hài, cosφ và PF trong 24 giờ đến 7 ngày, dùng khi tủ bù có sự cố hoặc chuẩn bị thay đèn quy mô lớn.
Quy trình tôi hay làm khi khảo sát: đo lúc chỉ có đèn chạy (đầu ca sáng hoặc giờ nghỉ trưa) để tách ảnh hưởng của máy móc; ghi dòng pha A, B, C và N; nếu dòng N lớn hơn 50% dòng pha trung bình trong khi ba pha chênh nhau dưới 10% thì gần như chắc chắn nguyên nhân là hài bậc 3 từ đèn. Sau đó tắt từng nhánh đèn để tìm nhánh gây hài nhiều nhất. Nếu xưởng còn hiện tượng đèn chớp khi máy lớn khởi động, đó là vấn đề sụt áp lưới, xử lý theo hướng trong bài đèn LED chớp nháy khi điện lưới chập chờn.
Chi phí 10 năm của một xưởng may 1.000 bóng tuýp
Ví dụ minh hoạ, giả định: xưởng may dùng 1.000 bóng tuýp LED 18 W (tổng 18 kW), chạy 4.800 giờ mỗi năm (hai ca, 300 ngày), điện 2.500 đ/kWh (anh chị thay bằng đơn giá trên hoá đơn). Lô A có PF 0,95, THD dưới 15%; lô B có PF 0,5, THD trên 100%, rẻ hơn 30 nghìn đồng mỗi bóng. Tổn hao trên cáp ở lô A giả định 2% điện năng, lô B gấp 3,61 lần theo bảng dòng điện ở trên.
| Khoản mục 10 năm | Lô A: PF 0,95 | Lô B: PF 0,5 |
| Điện năng của đèn mỗi năm | 86.400 kWh | 86.400 kWh |
| Tổn hao trên cáp mỗi năm | 1.728 kWh | khoảng 6.240 kWh |
| Tiền tổn hao 10 năm | khoảng 43 triệu | khoảng 156 triệu |
| Chênh tiền mua bóng | 0 | rẻ hơn 30 triệu |
| Thay bóng hỏng (giả định A 5%, B 30%) | khoảng 5 triệu | khoảng 24 triệu |
| Chênh tổng sau 10 năm | mốc so sánh | tốn hơn khoảng 102 triệu |
Khoản tiết kiệm 30 triệu lúc mua bị ăn hết trong khoảng 3 năm chỉ riêng bởi tổn hao trên dây. Bảng chưa tính hai khoản khó định giá nhưng hay xảy ra hơn: nâng cỡ dây trung tính và thanh cái khi phát hiện quá nhiệt, và thay tụ bù hỏng do cộng hưởng. Một lần thay cấp tụ bù kèm nhân công có thể lớn hơn toàn bộ phần chênh giá bóng. Ở chiều ngược lại, nếu xưởng chỉ có vài chục bóng, chênh lệch tổn hao không đáng kể, và tiêu chí PF có thể nới.
Với nhà xưởng dùng highbay, phép tính tương tự nhưng ít khi tới mức PF 0,5, vì đèn trên 25 W muốn đạt Class C phải có PFC. Rủi ro ở dòng highbay thường là driver ghi PF 0,95 nhưng đo ra 0,8-0,85 do linh kiện PFC bị cắt giảm; khi so mã trong danh mục đèn LED nhà xưởng, hãy yêu cầu báo cáo đo của đúng mã đèn chứ không chỉ datasheet của driver rời.
Điều khoản bảo hành nên ghi vào hợp đồng
Bảo hành đèn LED thường xoay quanh "đèn không sáng". Với nhà máy, nên bổ sung các điều khoản gắn với chất lượng điện:
- Cam kết PF và THDi tối thiểu ở tải định mức, ghi bằng số, và quyền đo kiểm ngẫu nhiên 1-2% số bộ khi nhận hàng. Lệch quá 0,05 so với cam kết thì được trả lại lô.
- Thời hạn 3-5 năm cho driver, ghi rõ dải điện áp đầu vào được bảo hành (ví dụ 180-264 V) và nhiệt độ môi trường tối đa.
- Điều kiện từ chối bảo hành phải cụ thể: sét đánh trực tiếp, nước vào do lắp sai cổ cáp. Câu chung chung "do điện lưới không ổn định" là điều khoản nên gạch.
- Tồn kho thay thế cùng model driver trong suốt thời hạn bảo hành, để không phải thay driver khác loại có PF và dòng khởi động khác.
Về giao nhận, với lô từ vài trăm bộ, Hoàng Phát giao kèm phiếu ghi mã lô và có thể để lại một bộ mẫu đã niêm phong cho bên mua làm mẫu đối chứng khi đo kiểm về sau.
Việc làm được ngay trong tuần này: cầm ampe kìm True RMS ra tủ chiếu sáng lúc giờ nghỉ trưa, đo dòng ba pha và dòng trung tính. Dòng N vượt một nửa dòng pha thì lần mua đèn tới phải ghi PF từ 0,9 và THD từ 20% trở xuống vào đơn đặt hàng, kể cả cho bóng tuýp 18 W; còn dòng N nhỏ thì hệ thống đang ổn, chỉ cần giữ đúng tiêu chí đó khi thay thế.
| ĐẶT HÀNG NGAY - Cần kiểm PF và THD của lô đèn sắp mua, hay tủ chiếu sáng đang nóng dây trung tính? Gửi datasheet hoặc số đo cho Hoàng Phát Lighting để được đối chiếu mã đèn có driver PFC phù hợp với xưởng. |
Câu hỏi thường gặp về Hệ số công suất PF và sóng hài THD của đèn LED: ảnh hưởng gì tới nhà máy
Đèn LED có làm giảm cosφ của nhà máy không?
Có thể, khi nhà máy dùng số lượng lớn đèn có driver rẻ không mạch PFC. Đèn có PFC chủ động, PF từ 0,95, gần như không ảnh hưởng. Bóng dùng mạch tụ hạ áp lại có tính dung, nên ban đêm khi máy móc nghỉ và chỉ còn đèn chạy, hệ thống có thể bị quá bù và bộ điều khiển tụ bù báo lỗi.
Hệ số công suất đèn LED bao nhiêu là đạt?
Cho nhà xưởng, nên chọn PF từ 0,9, tốt nhất từ 0,95, đo ở tải định mức, kèm THD từ 20% trở xuống. Đèn trên 25 W muốn đạt IEC 61000-3-2 Class C thường phải có PF khoảng 0,95. Bóng gia đình dưới 25 W có PF 0,5-0,7 vẫn có thể hợp chuẩn, chỉ đáng lo khi dùng hàng trăm, hàng nghìn bóng.
Đèn LED có cần lắp tụ bù riêng không?
Không nên. Tụ bù chỉ bù phần lệch pha cosφ, không sửa được dòng điện bị méo do sóng hài, và lắp tụ cạnh nhiều driver rẻ còn có nguy cơ cộng hưởng làm phồng tụ. Muốn hệ số công suất cao thì chọn đèn có driver PFC chủ động ngay từ đầu, rẻ và an toàn hơn xử lý về sau.
Driver PFC là gì?
PFC là mạch hiệu chỉnh hệ số công suất nằm trong driver, ép dòng điện đi theo hình sin của điện áp thay vì hút từng xung nhọn. PFC chủ động dùng mạch chuyển mạch, cho PF khoảng 0,95-0,99 và THD dưới 20%. PFC thụ động kiểu valley fill rẻ hơn, PF khoảng 0,85-0,9 nhưng THD cao hơn rõ.
Dùng dimmer có làm giảm hệ số công suất đèn LED không?
Có. Phần lớn driver đạt PF 0,95 ở 100% tải nhưng tụt về khoảng 0,85-0,9 khi giảm sáng còn 50%, và THD tăng theo. Bóng dùng dimmer cắt pha kiểu triac thì dòng còn méo hơn. Xưởng định dùng dimming 1-10 V hoặc DALI nên xem đường cong PF theo phần trăm tải trong datasheet driver.
Đèn LED PF thấp có nhanh hỏng hơn không?
Không trực tiếp, vì PF chỉ mô tả cách driver lấy dòng từ lưới. Nhưng driver không có PFC thường là loại giá rẻ, dùng tụ hoá nhỏ chịu nhiệt kém, nên tuổi thọ hay ngắn hơn. Ở cấp hệ thống, dòng lớn và dòng hài làm nóng đầu cos, cầu đấu và dây trung tính, gây sự cố ở tủ điện.














