Hệ số sử dụng UF và chỉ số phòng: vì sao cùng số đèn mà phòng này sáng hơn
- 1. Hai căn phòng 60 m2 và khoảng chênh 100 lux
- 2. Chỉ số phòng k và cái bẫy đo sai chiều cao
- 3. Độ phản xạ trần, tường, sàn kéo hệ số sử dụng lên xuống thế nào
- 4. Bảng UF của nhà sản xuất nói gì và không nói gì
- 5. Tính số đèn từ hệ số sử dụng, từng bước
- 6. Thêm đèn hay sửa phòng: bài toán tiền cho phòng B
- 7. Hệ số duy trì: người anh em hay bị nhầm với UF
- 8. Chọn đèn có dữ liệu quang học tin được
- 9. Khi nào nên nhờ phần mềm thay vì tính tay
Mười chiếc panel 4.000 lm trong phòng 8 x 7,5 m trần 2,8 m cho khoảng 340 lux trên mặt bàn, cũng mười chiếc ấy trong phòng 15 x 4 m trần 3,6 m tường xám chỉ còn khoảng 240 lux, và đại lượng tạo ra khoảng chênh đó có tên là hệ số sử dụng UF. Hai phòng cùng 60 m2, cùng 40.000 lm, cùng một mã đèn; khác nhau ở hình dạng phòng, độ cao treo và màu trần tường. Ai tính số đèn bằng "bao nhiêu watt mỗi mét vuông" sẽ thấy phòng thứ hai thiếu sáng mà không hiểu vì sao, rồi mua thêm đèn trong khi cách sửa có thể nằm ở độ cao treo.
Trả lời nhanh: hệ số sử dụng UF là tỉ lệ quang thông của đèn thực sự rơi xuống mặt làm việc so với tổng quang thông đèn phát ra. UF phụ thuộc chỉ số phòng k = (D x R) / (h x (D + R)), độ phản xạ trần, tường, sàn và kiểu phân bố sáng của đèn. Phòng rộng, thấp, sơn sáng có UF khoảng 0,6-0,75; phòng hẹp, cao, tường tối có thể chỉ 0,35-0,5. Số đèn cần lắp tỉ lệ nghịch với UF.
Hai căn phòng 60 m2 và khoảng chênh 100 lux
Công thức quang thông (phương pháp lumen) viết gọn: E = N x Φ x UF x MF / A. N là số đèn, Φ là quang thông mỗi đèn, UF là hệ số sử dụng, MF là hệ số duy trì (phần quang thông còn lại sau khi bụi bám và LED suy giảm), A là diện tích mặt làm việc. UF nằm trên tử số, nên UF tụt 30% thì độ rọi tụt đúng 30%.
Phòng A: văn phòng gần vuông, trần thấp, sơn trắng
Ví dụ minh hoạ: phòng 8 x 7,5 m, trần thạch cao trắng cao 2,8 m, mặt bàn cao 0,8 m. Khoảng cách từ mặt đèn tới mặt bàn là h = 2,8 - 0,8 = 2,0 m. Chỉ số phòng k = (8 x 7,5) / (2,0 x (8 + 7,5)) = 60 / 31 = 1,94. Với trần phản xạ 0,7, tường 0,5, sàn 0,2, bảng UF tham khảo của một mẫu panel phân bố rộng cho UF khoảng 0,64. Lắp 10 panel 4.000 lm, lấy MF = 0,8 cho văn phòng sạch: E = 10 x 4.000 x 0,64 x 0,8 / 60 = 341 lux.
Phòng B: phòng dài hẹp, trần cao, tường bê tông xám
Phòng 15 x 4 m, trần 3,6 m, tường sơn xám đậm, sàn gạch màu sẫm. h = 3,6 - 0,8 = 2,8 m. k = 60 / (2,8 x 19) = 1,13. Trần cũ ngả màu chỉ còn phản xạ khoảng 0,5, tường 0,3, sàn 0,1. Tra cùng bảng ở bộ phản xạ thấp này, UF rơi xuống khoảng 0,45. E = 10 x 4.000 x 0,45 x 0,8 / 60 = 240 lux.
Chênh 101 lux, tức phòng B tối hơn gần 30%. Nếu cả hai cần 500 lux cho đọc viết như TCVN 7114-1:2008 quy định với văn phòng, số đèn là N = E x A / (Φ x UF x MF). Phòng A cần 500 x 60 / (4.000 x 0,64 x 0,8) = 14,6, lấy 15 đèn. Phòng B cần 500 x 60 / (4.000 x 0,45 x 0,8) = 20,8, lấy 21 đèn. Sáu đèn chênh đó chủ nhà trả một lần tiền mua và trả điện hằng tháng.
| Thông số | Phòng A | Phòng B |
| Kích thước | 8 x 7,5 m | 15 x 4 m |
| Diện tích | 60 m2 | 60 m2 |
| Chiều cao h (đèn tới mặt bàn) | 2,0 m | 2,8 m |
| Chỉ số phòng k | 1,94 | 1,13 |
| Phản xạ trần / tường / sàn | 0,7 / 0,5 / 0,2 | 0,5 / 0,3 / 0,1 |
| UF tham khảo | 0,64 | 0,45 |
| Độ rọi với 10 panel 4.000 lm | 341 lux | 240 lux |
| Số đèn cần cho 500 lux | 15 | 21 |

So sánh hai phòng cùng diện tích nhưng độ rọi khác nhau
Đọc bảng theo chiều dọc sẽ thấy UF không phải con số cố định của đèn mà là kết quả của cả đèn lẫn căn phòng. Khi so hai báo giá, anh chị đòi bên tư vấn ghi rõ UF lấy bao nhiêu và tra ở chỉ số phòng nào; bảng tính không ghi UF thì không kiểm được.
Chỉ số phòng k và cái bẫy đo sai chiều cao
Chỉ số phòng k mô tả hình dạng hình học của căn phòng bằng một con số. Ý nghĩa vật lý khá trực quan: với phòng rộng và thấp, phần lớn ánh sáng từ đèn đi thẳng xuống mặt làm việc; với phòng hẹp và cao, một phần lớn ánh sáng đập vào tường trước khi tới mặt bàn, mỗi lần đập tường lại mất đi phần bị tường hấp thụ. k càng lớn, UF càng cao.
Công thức và các dạng viết khác
Với phòng chữ nhật dài D, rộng R, k = (D x R) / (h x (D + R)). Viết theo chu vi P thì k = 2A / (h x P), dùng được cho phòng chữ L hay phòng có góc vát. Bảng tra thường có các mốc k 0,6; 0,8; 1,0; 1,25; 1,5; 2,0; 2,5; 3,0; 4,0; 5,0. Phòng ngủ 3 x 3,5 m trần 2,7 m có k khoảng 0,85; nhà xưởng 40 x 60 m treo đèn 8 m có k = 2.400 / (8 x 100) = 3,0.
Đo h từ đâu tới đâu
h là khoảng cách từ mặt phát sáng của đèn tới mặt làm việc, không phải chiều cao trần tính từ sàn. Sai lầm hay gặp nhất khi khách tự tính là lấy luôn 2,8 m hoặc 3,6 m làm h. Với phòng A ở trên, lấy h = 2,8 thay cho 2,0 khiến k giảm từ 1,94 xuống 1,38, UF tra ra thấp hơn và bảng tính dư 2-3 đèn. Ba quy ước thường dùng:
- Văn phòng, lớp học, phòng làm việc: mặt làm việc 0,75-0,85 m, lấy 0,8 m cho tiện.
- Hành lang, cầu thang, sảnh, bãi xe: mặt làm việc là sàn, h bằng khoảng cách từ đèn tới sàn.
- Đèn thả bằng dây treo: đo từ đáy chụp đèn, không đo từ trần; thả đèn xuống 0,6 m là k tăng rõ rệt.

Cách xác định chiều cao h để tính chỉ số phòng k
Độ phản xạ trần, tường, sàn kéo hệ số sử dụng lên xuống thế nào
Bề mặt nào cũng trả lại một phần ánh sáng. Trần trắng mới sơn trả khoảng 70-85%, thạch cao để lâu ngả vàng còn 50-60%, bê tông mộc khoảng 30-40%, gỗ tối và gạch sẫm có khi chỉ 10-20%; phần còn lại thành nhiệt. Phòng k nhỏ thì ánh sáng nảy qua tường nhiều lần nên màu tường tác động mạnh nhất; phòng k lớn thì trần và sàn có tiếng nói nhiều hơn.
Ký hiệu ba con số trong bảng tra
Bảng UF ghi phản xạ theo thứ tự trần, tường, sàn, ví dụ 0,7 / 0,5 / 0,2 hay viết gọn 70/50/20. EN 12464-1 khuyến nghị dải phản xạ cho không gian làm việc khoảng 0,7-0,9 với trần, 0,5-0,8 với tường và 0,2-0,4 với sàn. Phòng đúng khuyến nghị thì dùng cột 70/50/20; phòng ốp gỗ tối, sàn gỗ sẫm hay rèm dày màu đậm phải dùng cột thấp hơn, thường 50/30/10.
Bảng UF tham khảo cho một mẫu panel phân bố rộng
| Chỉ số phòng k | UF ở 70/50/20 | UF ở 50/30/10 | Chênh lệch |
| 0,6 | 0,38 | 0,31 | 18% |
| 1,0 | 0,50 | 0,43 | 14% |
| 1,5 | 0,59 | 0,52 | 12% |
| 2,0 | 0,65 | 0,58 | 11% |
| 3,0 | 0,72 | 0,66 | 8% |
| 5,0 | 0,79 | 0,74 | 6% |
Đây là bảng minh hoạ xu hướng, không phải số đo của một hãng cụ thể. Hai quy luật đọc được ngay: UF tăng nhanh khi k đi từ 0,6 lên 2 rồi chậm dần, và tường tối gây hại nhiều nhất ở phòng nhỏ. Phòng ngủ, nhà vệ sinh có k dưới 1, đổi tường sẫm sang sáng có thể kéo UF lên 15-18%. Nhà xưởng k bằng 3 thì sơn tường đổi được rất ít; chọn chóa đúng góc chiếu mới có tác dụng.
Chỗ người đi khảo sát hay bỏ sót là vách kính. Ban đêm mặt kính gần như không trả ánh sáng vào phòng, phản xạ tương đương khoảng 0,1. Khi nhập phản xạ tường, lấy trung bình theo diện tích của tường đặc, kính và rèm, đừng lấy màu sơn làm đại diện cho cả bốn mặt.
Bảng UF của nhà sản xuất nói gì và không nói gì
Trên tài liệu kỹ thuật đầy đủ của một mẫu đèn thường có bảng UF hai chiều: hàng là các mốc chỉ số phòng, cột là các bộ phản xạ. Bảng này được tính từ đường cong phân bố cường độ sáng của chính mẫu đèn đó, dữ liệu gốc nằm trong file IES theo định dạng IES LM-63 hoặc file EULUMDAT đuôi .ldt.
UF là tích của hai phần
Có thể hình dung UF = LOR x hiệu suất sử dụng của phòng. LOR là tỉ lệ quang thông thoát ra khỏi đèn so với nguồn sáng bên trong; đèn huỳnh quang cũ có khi chỉ 0,6-0,7. Đèn LED liền khối thường công bố thẳng quang thông cả bộ đèn, khi đó LOR coi như bằng 1. Phần đổi theo k và phản xạ là hiệu suất sử dụng của phòng.
Cái bẫy lumen chip và lumen bộ đèn
Đây là chỗ bảng tính dễ sai nhất. Một số catalogue ghi quang thông LED, tức tổng lumen chip đo riêng, ví dụ 5.000 lm, trong khi bộ đèn sau tấm tán xạ và ở nhiệt độ làm việc chỉ cho khoảng 4.000 lm. Thả 5.000 vào công thức là độ rọi bị thổi lên 25%. Cách kiểm là đối chiếu báo cáo đo LM-79 của toàn bộ đèn: lấy số lm trên báo cáo chia số W đo được ra hiệu suất thật. Bài ý nghĩa thông số lumen, watt, lux trên đèn LED giải thích cách đọc hai con số này.
Phân bố sáng hẹp hay rộng
Đèn chiếu hẹp đẩy phần lớn ánh sáng thẳng xuống, ít đập tường, nên ở phòng k nhỏ UF cao hơn đèn phân bố rộng, có thể chênh 10-15% ở k = 1. Ở quán sơn trần đen, đèn ốp trần phân bố rộng phí gần nửa quang thông vào trần tối; downlight góc 36-60 độ hợp hơn.
Tính số đèn từ hệ số sử dụng, từng bước
Quy trình tính tay mất khoảng mười phút cho một phòng, đủ để kiểm lại bảng báo giá của bất kỳ ai. Ví dụ minh hoạ dưới đây là một lớp học 9 x 7,2 m, trần 3,3 m, bàn học cao 0,75 m, trần trắng, tường vàng nhạt, sàn gạch xám nhạt, mục tiêu 300 lux cho lớp học thông thường theo TCVN 7114-1:2008 (lớp học buổi tối và lớp học người lớn là 500 lux).
| Bước | Phép tính | Kết quả |
| Diện tích | 9 x 7,2 | 64,8 m2 |
| Chiều cao h | 3,3 - 0,75 | 2,55 m |
| Chỉ số phòng | 64,8 / (2,55 x 16,2) | k = 1,57 |
| Bộ phản xạ chọn | trần trắng, tường vàng nhạt, sàn xám nhạt | 70/50/20 |
| UF tra bảng | nội suy giữa k 1,5 và 2,0 | 0,60 |
| Hệ số duy trì | lớp học lau đèn mỗi năm | 0,8 |
| Tổng quang thông cần | 300 x 64,8 / (0,60 x 0,8) | 40.500 lm |
| Số bộ máng đôi 3.600 lm | 40.500 / 3.600 | 11,25, lấy 12 bộ |
Mười hai bộ xếp 3 hàng 4 bộ, khoảng cách hàng 2,4 m, khoảng cách bộ 2,25 m, dư khoảng 7% so với yêu cầu. Nếu trường sơn tường xanh đậm (phản xạ khoảng 0,3), UF tụt về khoảng 0,53 và phải lên 13 bộ, xếp lưới cho đều thì thành 14 bộ. Khoảng cách hai đèn chia cho h nên nằm trong giới hạn nhà sản xuất cho, thường 1,0-1,5 với đèn phân bố rộng; vượt quá là giữa hai đèn bị tối dù độ rọi trung bình vẫn đạt.
Với phòng dân dụng, cách làm nhanh hơn là đọc bài cách tính lux và lumen theo mét vuông, nhưng nhớ rằng mọi bảng lumen trên mét vuông in sẵn đều ngầm giả định một UF trung bình nào đó, thường quanh 0,5-0,6. Phòng của anh chị khác giả định đó bao nhiêu thì kết quả lệch bấy nhiêu.
| TÍNH SỐ ĐÈN MIỄN PHÍ - Trước khi đặt hàng cho một phòng có hình dạng khác thường như phòng dài hẹp, phòng trần cao hay phòng tường tối, anh chị mở app tính số đèn âm trần, panel cho văn phòng và lớp học, nhập dài, rộng, chiều cao trần và chọn đúng loại phòng; app tính theo TCVN 7114:2008, trả về số đèn, sơ đồ bố trí, phối cảnh 3D và gợi ý mã đèn kèm giá niêm yết, sau đó anh chị đặt kết quả cạnh phép tính UF ở trên để xem hai bên có khớp nhau không. |
Thêm đèn hay sửa phòng: bài toán tiền cho phòng B
Quay lại phòng B 15 x 4 m. Muốn đạt 500 lux, có bốn hướng đi. Ví dụ minh hoạ sau dùng panel 36 W cho 4.000 lm, phòng làm việc 10 giờ mỗi ngày, 26 ngày mỗi tháng, tức 3.120 giờ mỗi năm. Đơn giá điện lấy theo giả định 2.500 đ/kWh; anh chị nhân lại theo đơn giá in trên hoá đơn của mình.
| Phương án | UF | Số đèn | Tổng công suất | Điện năng mỗi năm | Tiền điện mỗi năm |
| Giữ nguyên phòng, lắp sát trần 3,6 m | 0,45 | 21 | 756 W | 2.359 kWh | 5,90 triệu |
| Sơn lại trần trắng, tường sáng (70/50/20) | 0,53 | 18 | 648 W | 2.022 kWh | 5,05 triệu |
| Giữ tường, thả đèn còn h = 2,2 m | 0,51 | 19 | 684 W | 2.134 kWh | 5,34 triệu |
| Vừa sơn vừa thả đèn | 0,58 | 17 | 612 W | 1.909 kWh | 4,77 triệu |

So sánh bốn phương án cải thiện UF và tiết kiệm điện
Chênh lệch giữa phương án tệ nhất và tốt nhất là 4 đèn và khoảng 1,13 triệu tiền điện mỗi năm. Sau 8 năm, tiền điện chênh khoảng 9 triệu, cộng giá 4 bộ panel (tham khảo 500.000-1.200.000 đồng mỗi bộ tuỳ hãng) và công lắp. Sơn lại khoảng 130 m2 tường và trần, giá thị trường tham khảo 40.000-70.000 đồng mỗi m2 cả công, rơi vào 5-9 triệu.
Đọc thẳng: nếu chỉ tính tiền, sơn lại không tự hoàn vốn nhanh. Nhưng nếu phòng đằng nào cũng sơn khi sửa chữa, chọn màu sáng là khoản tiết kiệm gần như miễn phí, và mắt cũng đỡ mỏi vì không phải chuyển liên tục giữa mặt bàn sáng và tường tối. Thả đèn rẻ nhất về vật tư nhưng chỉ hợp trần cao trên 3,2 m. Với phòng B: thả đèn ngay, chọn màu sáng ở lần sơn tới.
Hệ số duy trì: người anh em hay bị nhầm với UF
Nhiều bảng tính gộp UF và MF thành một hệ số chung khoảng 0,5, rồi không ai biết phần nào do phòng, phần nào do bụi và tuổi đèn. UF nói căn phòng ăn bớt bao nhiêu ánh sáng; MF nói sau thời gian vận hành còn lại bao nhiêu so với lúc mới.
MF gồm những gì
MF là tích của quang thông LED còn lại sau số giờ thiết kế, tỉ lệ đèn còn sống, mức bụi trên mặt đèn và mức bẩn của trần tường. Suy giảm quang thông đọc từ dữ liệu LM-80 và ngoại suy TM-21; L80 ở 50.000 giờ nghĩa là sau 50.000 giờ còn khoảng 80% quang thông. Văn phòng máy lạnh lau đèn mỗi năm lấy MF khoảng 0,8; xưởng bụi hay bếp nhiều dầu mỡ nên xuống 0,6-0,7. Xem thêm về con số này ở bài tuổi thọ đèn LED L70, LM-80 và TM-21. Một lỗi hay gặp là đặt MF bằng 1 vì đèn mới, quên rằng tiêu chuẩn đòi độ rọi duy trì chứ không phải độ rọi ngày nghiệm thu.
Chọn đèn có dữ liệu quang học tin được
UF chỉ đáng tin khi dữ liệu gốc của đèn đáng tin; mẫu đèn không có đường cong phân bố, không có báo cáo đo toàn đèn thì mọi phép tính dựa trên giả định của người bán. Khi so các mã panel hay đèn âm trần trong bảng giá đèn Paragon, bảng giá đèn LED Điện Quang hoặc của hãng khác, anh chị dùng bảng kiểm dưới đây; danh mục đèn LED panel chính hãng có thông số từng mã để đối chiếu.
| Hạng mục kiểm | Dấu hiệu dữ liệu tin được | Dấu hiệu nên dè chừng |
| Quang thông | Ghi rõ lm của bộ đèn, khớp báo cáo LM-79 | Chỉ ghi lm của chip LED hoặc chỉ ghi W |
| Phân bố sáng | Có file IES hoặc LDT, có biểu đồ cực | Chỉ ghi góc chiếu 120 độ chung chung |
| Bảng UF hoặc dữ liệu tính toán | Có, theo các mốc k và bộ phản xạ | Không có, chỉ ghi phù hợp cho X m2 |
| Duy trì quang thông | Ghi L70 hoặc L80 kèm số giờ, dẫn LM-80/TM-21 | Ghi tuổi thọ 50.000 giờ không kèm điều kiện |
| Nhãn trên thân đèn | Mã, công suất, quang thông, nhiệt độ màu trùng tài liệu | Tem dán đè, mã trên hộp khác mã trên đèn |
| Bảo hành | Phiếu hãng ghi thời hạn, điều kiện điện áp, cách xác nhận lỗi | Chỉ hứa miệng, không có phiếu |
Một kiểm tra rất đặc thù cho bài toán UF: lấy hai mẫu đèn cùng ghi 4.000 lm, đặt lần lượt vào cùng một vị trí trong phòng tối, đo lux ở điểm ngay dưới và ở điểm cách 1,5 m. Mẫu có tỉ lệ hai điểm khác hẳn mẫu kia là phân bố sáng khác nhau, và bảng UF của mẫu này không áp được cho mẫu kia dù catalogue in giống nhau.
Bảo hành nên đọc thế nào cho đèn trong nhà
Panel và đèn âm trần trên thị trường thường bảo hành 2-3 năm, một số dòng dài hơn, mỗi hãng một phiếu riêng. Điều đáng đọc là điều kiện: lỗi được xác nhận thế nào, đèn tối đi bao nhiêu thì tính là lỗi hay phải tắt hẳn mới đổi, có loại trừ điện áp vượt dải không. Nếu chỉ đổi khi tắt hẳn, phần suy giảm quang thông làm MF tụt nằm ngoài bảo hành. Hoàng Phát giao hàng chính hãng có hoá đơn, chứng từ hãng cấp, bảo hành theo phiếu từng hãng.
Khi nào nên nhờ phần mềm thay vì tính tay
Phương pháp UF cho độ rọi trung bình, không cho độ đều và không chỉ ra góc nào tối. Với phòng chữ nhật trống, trần phẳng, đèn xếp lưới đều, tính tay sai vài phần trăm là đủ dùng. Nên chạy mô phỏng bằng file IES khi phòng có vách ngăn cao hoặc kệ chắn sáng, trần dốc hay nhiều cấp, hoặc công trình nghiệm thu bằng độ đều Uo.
Có kết quả rồi, tính mật độ công suất để kiểm chéo. Phòng A với 15 panel 36 W là 540 W trên 60 m2, tức 9 W/m2 cho 500 lux; phòng B với 21 đèn là 12,6 W/m2. Văn phòng dùng LED trên 100 lm/W thường rơi vào khoảng 7-12 W/m2 cho 500 lux; lệch xa dải này thì xem lại UF, lumen hoặc mục tiêu lux. Bài cách chọn công suất đèn theo diện tích phòng có bảng tham khảo cho phòng ở; W/m2 là phép kiểm cuối, không phải điểm xuất phát.
Trước khi trả tiền cho một bảng số đèn, hỏi người lập bảng ba câu: h lấy bao nhiêu, phản xạ lấy cột nào, UF ra bao nhiêu. Người tính cẩn thận trả lời ngay trong một dòng; người áp watt trên mét vuông sẽ lúng túng. Phòng dài, hẹp, cao hay tường tối thì tự tính lại hệ số sử dụng trước khi đặt đèn, vì sai số ở những phòng đó rơi thẳng vào túi tiền.
| BÁO GIÁ NHANH 24/7 - Gửi kích thước phòng, chiều cao trần và màu trần tường để Hoàng Phát Lighting tính số đèn theo hệ số sử dụng thực tế và báo giá đèn chính hãng có hoá đơn, chứng từ hãng cấp. |
Câu hỏi thường gặp về Hệ số sử dụng UF và chỉ số phòng: vì sao cùng số đèn mà phòng này sáng hơn
Hệ số sử dụng UF thường bằng bao nhiêu?
Với văn phòng trần trắng, tường sáng và chỉ số phòng khoảng 1,5-3, UF của đèn panel phân bố rộng thường khoảng 0,6-0,72. Phòng nhỏ, cao hoặc tường tối có thể chỉ 0,35-0,5. Không có một con số dùng chung cho mọi phòng, nên phải tra bảng UF theo chỉ số phòng và bộ phản xạ thực tế của căn phòng.
Chỉ số phòng k tính thế nào cho phòng hình chữ L?
Dùng dạng tổng quát k = 2A / (h x P), trong đó A là diện tích sàn, P là chu vi thật của phòng và h là khoảng cách từ đèn tới mặt làm việc. Nếu hai cánh chữ L rất khác nhau về độ rộng, nên tách thành hai phòng chữ nhật để tính riêng rồi cộng số đèn, kết quả sát thực tế hơn.
Hệ số sử dụng và hệ số duy trì khác nhau thế nào?
Hệ số sử dụng UF cho biết căn phòng hấp thụ bớt bao nhiêu ánh sáng, phụ thuộc hình dạng phòng, màu trần tường và kiểu đèn. Hệ số duy trì MF cho biết sau thời gian vận hành còn lại bao nhiêu quang thông do bụi bám và LED suy giảm. Hai hệ số nhân với nhau trong công thức nhưng nên tách riêng để biết sai ở đâu.
Tường sơn màu tối có làm phòng cần nhiều đèn hơn không?
Có, và ảnh hưởng mạnh nhất ở phòng nhỏ. Với phòng có chỉ số phòng dưới 1, đổi tường từ phản xạ khoảng 0,3 lên 0,5 có thể tăng UF 15-18%, tức bớt được số đèn tương ứng. Ở nhà xưởng rộng, màu tường gần như không đổi được bao nhiêu vì phần lớn ánh sáng đi thẳng xuống sàn.
Không có bảng UF của hãng thì tính số đèn bằng cách nào?
Có thể lấy UF tham khảo của đèn cùng kiểu phân bố: khoảng 0,5 cho phòng nhỏ, 0,6 cho phòng trung bình, 0,7 cho phòng rộng trần thấp sơn sáng, rồi cộng thêm 10% số đèn cho an toàn. Cách chắc hơn là xin file IES hoặc LDT của mã đèn để chạy phần mềm mô phỏng, hoặc dùng app tính đèn rồi đối chiếu.
Đo lux thực tế thấp hơn bảng tính thì do đâu?
Thường do ba nguyên nhân: lấy lumen của chip LED thay cho lumen của bộ đèn, lấy bộ phản xạ 70/50/20 cho phòng tường tối, hoặc đo h từ sàn thay vì từ mặt làm việc. Đo ban đêm, tắt nguồn sáng khác, đo ở nhiều điểm rồi lấy trung bình trước khi kết luận đèn thiếu công suất.














